واکنش زنجیرهای پلیمراز یا فرآیند PCR
یکی از روش های رایج و متعارف آزمایشگاهی ، فرآیند PCR یا واکنش زنجیرهای پلیمراز است که بر گرفته از نام Polymerase Chain Reaction می باشد که روشی مبتنی بر تکثیر قطعه ی مشخصی از DNA است. یکی از مزیت های این روش عدم محدودیت در انتخاب قطعه ی هدف است و قطعه هدف میتواند همه یا بخشی از ژنهای رمزکننده پروتئین ، RNA یا قسمتی از یک بیومارکر یا نشانگر زیستی باشد که در احراز هویت در پزشکی قانونی کاربرد دارد .
بر همین اساس هدف از فرآیند PCR ، دستیابی به تعداد انبوه کپی از ناحیه ی هدف می باشد .گام بعدی این فرآیند ، به کار گیری این کپی ها جهت تحقیق ، پژوهش ، تجزیه و تحلیل خصوصیات و یا فازها متفاوت در کلونینگ و همچنین در تعیین توالی ، انتقال به ژل الکتروفورز و درج در پلاسمید می باشد.
به همین علت تکنیک PCR در شاخه های علمی زیست فناوری مانند زیست شناسی مولکولی ، تشخیص پزشکی و نیز در گروه هایی از اکولوژی بسیار حائز اهمیت است .
ترکیبات اصلی در مسترمیکس PCR
- آنزیم Taq پلیمراز ( Taq DNA polymerase)
- بافر PCR
- نوکلئوتیدها ( dNTP)
- MgCl2
- رنگ آبی بروموفنول
مراحل واکنش PCR
مراحل اصلی در یک واکنش PCR در ابتدا شامل دناتوراسیون (Denaturation) است که در دمای 96 درجه سانتی گراد انجام می گیرد که دو رشته ی الگو از هم باز می شوند . سپس مرحله ی اتصال در دمای بین 55 تا 65 درجه سانتی گراد انجام می گیرد که پرایمر ها به توالی های مکمل خود متصل می شوند . در مرحله طویل سازی که در دمای 72 درجه سانتی گراد انجام می شود و آنزیم taq پلیمراز فعال و ساخت رشته جدید صورت می گیرد .
کاربرد و استفاده از PCR
مواردی که در ذیل به آن ها اشاره شده است ، از مرسوم ترین و رایج ترین کاربردهای واکنش زنجیره ای پلیمراز ( PCR ) به شمار میروند :
- تحقیق و پژوهش درباره ی عامل ژنهای تاثیرگذار در یک بیماری
- تحقیق و پژوهش علل بروز بیماری های عفونی
- کمک به تشخیص پزشکی دقیق
- تکثیر یک قطعه از رونوشت ژن ( Reverse Transcriptase PCR )
- جهت احراز هویت در پزشکی قانونی
- مطالعه ی درست تعداد نسخههای رونوشت یک ژن ( Real-Time PCR )
- مطالعه ی تعداد نسخههای رونوشت یک ژن در مقایسه با ژن دیگر ( Semi-quantitative PCR )
